به روزهداران
عزيز توصيه مي گردد تا ميوه و سبزيجات را به دليل داشتن املاح و فيبر زياد در هنگام سحر مصرف
كنند تا تشنگي بر آنان غلبه نكند. صرف ميوهها و سبزيجات باعث جلوگيري از افزايش ناگهاني قند خون و
ترشح انسولين بالاي بعد از آن ميشود و قند موجود در ميوهها در بدن ديرتر از
قندهاي ساده جذب ميشود و فرد ديرتر احساس گرسنگي خواهد كرد.
روزهداران سعي كنند
مواد غذايي سرخ شده، پرچرب و شيرين و ادويهجات در سحري مصرف نكنند چون تشنگي را
در طول روز افزايش ميدهد
از مصرف نمک زیاد در
تمامی ایام به ویژه به هنگام سحر خودداری شود زیرا نمک زیاد باعث دفع مایعات از
بدن و احساس تشنگی در طول روز خواهد شد. همچنین مصرف ادویه فراوان نیز علاوه بر
ناراحتیهای گوارشی باعث تشنگی در طول روز میشود.
مهمترين اصل در اين
زمان حفظ آب بدن روزهداران است و افراد بايد به منظور كاهش دردها و فشار معده
افطاري را با يك غذاي سبك آغاز كنند.
حفظ آرامش و آهسته
غذا خوردن به منظور آمادگي بدن بعد از چندين ساعت استراحت را يك اصل و ضرورت مهم
براي روزهداران است غذا بايد به درستي جويده و به آرامي بلعيده شود.
بهترين
حالت براي روزهداران اين است كه با صرف يك وعده غذاي سبك هنگام افطار ميتوانند
حداقل 2 ساعت بعد كمي بيشتر غذا بخورند.
غذای افطار باید سبک، پرکالری و سریع هضم باشد لذا بهتر است
روزه با مصرف کمی آب جوش، چای شیرین کمرنگ، شیر و خرما باز شود و غذاهایی نظیر نان
و پنیر، انواع آش، حلوا، حلیم، شله زرد، فرنی و ... نیز به هنگام افطار مناسب است.
بین وعده غذایی شام تا سحر مصرف میان وعده شامل میوه، کمی آجیل
و نوشیدنی توصیه میشود. استفاده از سبزی و میوه در این فاصله زمانی برای دستگاه
گوارش بسیار مفید است.
مصرف زیاد مواد غذایی چرب هنگام افطار باعث بیاشتهایی در
هنگام سحر میشود، چون هضم چربیها در بدن نیازمند مدت زمان طولانیتر است،
استفاده از خوراکیها و مواد غذایی تا دیروقت و به تأخیر انداختن زمان خواب، موجب
بیاشتهایی و بیحوصلگی هنگام سحر میشود، بنابراین اگر وعده افطار به صورت مناسب
مصرف شود مشکلی برای وعده سحر ایجاد نخواهدشد.
صرف ميوه يا آب
ميوه تازه هنگام سحر از تشنگي در طول روز جلوگيري مي كند. همچنين براي جبران كمبود
ميزان آب و املاح بدن در ماه رمضان، مي توان از مقداري سوپ يا آش هنگام
افطار استفاده كرد
مايعات را مي توان در مدت زمان افطار تا سحر مورد استفاده قرار
داد. در اين صورت هنگام سحر ضرورتي وجود ندارد كه از چند ليوان آب يا از مقدار
زيادي چاي براي رفع تشنگي در طول روزه داري استفاده كرد.
نبايد دسرها و شيريني ها را که حاوي شكر فراوان هستند،
به مقدار زياد مصرف کرد و بهتر است به جاي آنها از خرما و توت که داراي قند طبيعي
و همچنين املاح و ويتامين هستند، استفاده نمود
روزه داران بايد از خوردن غذاهاي شور هنگام سحر خودداري كنند،
زيرا تشنگي را در طول روز افزايش مي دهد، بايد از خوردن غذاهاي بسيار سرد يا بسيار
گرم و نيز از نوشيدن آب سرد در ابتداي افطار خودداري شود و در صورت رفع تشنگي مي
توان از آب گرم، چاي يا شير گرم استفاده كرد.
همچنين مصرف زياد غذاهاي ترش و شور، شير، ميوه و سبزيجات خام و
برنج نيز در ازدياد ترشح اسيد معده و درنتيجه ايجاد سوزش و درد معده و اثني عشر
دخالت دارند.
با توجه
به ساعات طولانی گرسنگی در روز ، باید غذاهایی را مصرف کنیم که به کندی و دیر هضم
می شوند مثل غذاهای حاوی فیبر زیاد . غذاهای دیرهضم معمولاً 8 ساعت در دستگاه
گوارش می مانند، در حالیکه غذاهای زود هضم فقط3 تا4 ساعت در معده باقی می مانند و
فرد خیلی زود احساس گرسنگی خواهد کرد.
غذاهای دیر هضم عبارتند از : حبوبات و غلات مثل جو
، گندم ، جو دوسر ، لوبیا ، عدس ، آرد سبوس دار ، برنج با پوست و غیره ( که کربوهیدرات های
پیچیده نامیده می شوند) .
غذاهای زود هضم عبارتند از : غذاهایی
که حاوی قند ، آرد سفید و غیره هستند ( که به این گروه کربوهیدرات های تصفیه شده
گفته می شود).
غذاهای حاوی فیبر غذایی عبارتند از : غذاهای
حاوی سبوس ، گندم سبوس دار ، غلات و حبوبات ، انواع سبزی
ها مانند لوبیای سبز ، نخود ، ذرت ، اسفناج ، برگ چغندر ، میوه های با پوست ، میوه خشک شده مثل برگه زردآلو ، انجیر ، آلو خشک ، بادام و غیره .
غذاهای سرخ شده باید
به مقدار کم مصرف شوند، زیرا باعث عدم هضم ، سوزش سردل و اختلال در وزن مناسب می
شوند .
در هر روز از این برنامه غذایی ، پنج
گروه اصلی هرم غذایی یعنی گروه نان و غلات، گروه سبزی ها،
گروه میوه ها، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت وجود دارد. شما باید روزانه از هر
پنج گروه غذایی مصرف کنید تا بتوانید مواد مغذی مورد نیاز بدن خود را که شامل
کربوهیدرات، چربی، پروتئین، ویتامین و املاح است، تأمین نمایید. در این صورت بدنی
سالم و تندرست خواهید داشت و انرژی کافی برای انجام فعالیت های روزانه ی خود را
بدست خواهید آورد.
البته هر فردی با توجه به وضعیت جسمی خود ( لاغر یا چاق، پیر
یا جوان، داشتن یک بیماری خاص) می تواند یک ماده ی غذایی را کمتر یا بیشتر مصرف
کند یا یک ماده ی غذایی را جانشین دیگری کند؛ مثلاً فردی که دارای کلسترول خون
بالا است، می تواند به جای گوشت قرمز از گوشت مرغ استفاده کند یا فردی که چاق است
و می خواهد لاغر شود می تواند به جای خامه از پنیر استفاده کند.
*افرادی که
مبتلا به دیابت هستند، باید در مصرف مواد غذایی این
گروه احتیاط کنند و طبق دستور پزشک عمل کنند، چون این مواد غذایی به خصوص نان سفید
و سیب زمینی سریعاً قند خون را افزایش می دهند.
*همچنین افرادی
که تری گلیسیرید خون شان(یک نوع چربی خون) بالا است، باید در مصرف مواد نشاسته
ای(گروه نان و غلات) احتیاط کنند، زیرا کربوهیدرات موجود در این مواد غذایی در بدن
تبدیل به تری گلیسیرید می شود.
- سعی
کنید روزانه یک لیوان شیر و یک لیوان ماست را حتماً مصرف کنید.
-
از مصرف انواع دسرها و شیرینی هایی با شکر زیاد در برنامه
افطار و سحر خودداری کنید. بهتر است به
جای مصرف زولبیا و بامیه، از خرما استفاده کنید، به خصوص در افراد چاق،
زیرا زولبیا و بامیه دارای قند و روغن زیادی هستند و همانطور که می دانید یک فرد
سالم باید در حد نیاز از چربی و قند استفاده کند نه بیش از نیاز بدن.
-
در صورت دلخواه در سحری و افطار می توانید چای بنوشید، فقط از
مصرف چای زیاد در سحری خودداری کنید، زیرا
کافئین موجود در چای دفع ادرار را افزایش می دهد و از این طریق نمک های معدنی که
در طول روز بدن به آنها نیاز دارد، دفع می شوند.
-
شیره انگور سرشار از مواد مغذی است، به خصوص برای افرادی که
دچار ضعف در طی روز می شوند بسیار مفید است. اثرات مفید شیره انگور شامل : افزایش
اشتها، تقویت کلی بدن، افزایش شیر در خانم های شیرده و ... است.
افراد به جای عسل یا مربا می توانید شیره ی انگور را با
شیر یا خامه میل کنید. همچنین می توانید مقداری از این شیره، را در آب خنک بریزید
و با افزودن کمی آب لیموی ترش به آن، یک شربت خوشمزه درست کنید که
برای افزایش اشتها خوب است و به جای نوشابه های گازدار می توانید آن را مصرف کنید.
البته دیابتی نباید از این شیره مصرف کنند.
-
بعضی از افراد عادت دارند در سحری هم غذای پخته مصرف کنند. این
مسئله بستگی به میل و عادت غذایی آنها دارد. ولی مصرف یک وعده غذایی پخته در طی
روز کافی است، مگر این که فرد لاغر یا کودک یا نوجوان باشد. در این صورت باید هر
دو را هم کامل مصرف کند.
فراموش نكنید كه پرخوری در هنگام سحر نه تنها از احساس گرسنگی
در ساعات انتهایی روز جلوگیری نمی كند، بلكه در ساعات ابتدایی بعد از سحر، فشار
زیادی را به معده و دستگاه گوارشی فرد وارد می كند كه سبب بروز علائمی نظیر سوء
هاضمه، درد و نفخ معده می شود. بنابراین سحری را سبک بخورید و از مصرف غذاهای چرب
و پرحجم برای سحری پرهیز کنید.
تنوع را
در رژیم غذایی رعایت کنید. سعی نکنید احتیاجات غذایی خود را با خوردن یک نوع غذا
تامین کنید، زیرا ممکن است شما به ماده مغذی ای احتیاج داشته باشید که در آن غذا
موجود نباشد، بنابراین با مصرف انواع غذاها می توانید مطمئن باشید که تمام نیازهای
تغذیه ای خود را تامین کرده اید.
آجیل و ماهی
زیاد مصرف کنید، زیرا دارای چربی غیراشباع(چربی خوب) می باشند.
بشقاب خود
را پُر نکنید. نه آن قدر غذا زیاد بریزید که نتوانید بخورید و نه آن قدر کم، که
گرسنه بمانید. این امر را خصوصا در مورد غذاهای پُر کالری رعایت کنید.
کلسترول
دریافتی را پایین تر از 300 میلی گرم در روز نگاه دارید. کلسترول در غذاهای حیوانی
مانند: گوشت قرمز، مرغ، لبنیات و زرده تخم مرغ یافت می شود.
به مقدار
کافی کلسیم مصرف
کنید. کلسیم برای استحکام
استخوان ها و تقویت دندان
ها بسیار مهم
است. کلسیم را از منابع کم چرب نظیر:
شیر
کم چرب یا ماست کم چرب
فراهم کنید.